پنج طرح پژوهشی نخبگان البرزی به نتیجه رسید

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز البرز، علیرضا دهقان نیری گفت: طرح پژوهشی «تصفیه پیشرفته پساب خروجی از تصفیه‌خانه فاضلاب شهرک صنعتی هشتگرد و کاربرد آن در مصارف غیرشرب» توسط دکتر منظور ضرابی، عضو هیات علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی البرز از جمله این طرح‌ها است که به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی کشور و جهان می‌پردازد.

 

وی با اشاره به اینکه کمبود آب در زمان حاضر به یکی از جدی‌ترین تهدید‌های محیط‌زیستی تبدیل شده است، اظهار کرد: مدیریت هوشمندانه منابع آب و استفاده دوباره از فاضلاب تصفیه‌شده، از راهکار‌های اساسی برای کاهش فشار بر منابع آب شیرین و تأمین نیاز‌های روزافزون بخش‌های مختلف است.

 

دهقان نیری با تشریح ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین تصفیه گفت: برای دستیابی به پساب با کیفیت قابل قبول، مجموعه‌ای از روش‌های پیشرفته تصفیه همچون انعقاد، لخته‌سازی، ته‌نشینی، صافی‌های شنی و بیوراکتور‌های غشایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

این فناوری‌ها نقش مهمی در ارتقای کیفیت فاضلاب شهری و صنعتی و فراهم‌سازی امکان استفاده دوباره از آن دارند.

 

وی ادامه داد: در این طرح با طراحی و بکارگیری یک فرآیند تصفیه پیشرفته ابداعی، کیفیت پساب خروجی از تصفیه‌خانه شهرک صنعتی هشتگرد به سطحی ارتقا یافته است که امکان استفاده از آن در تمامی مصارف غیرشرب فراهم می‌شود.

 

به گفته وی، این کیفیت شامل مصارفی مانند آبیاری فضای سبز، کاربری صنعتی، سیستم‌های خنک‌کننده و سایر کاربرد‌های غیرخوراکی است.

 

وی تأکید کرد: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که پساب تصفیه‌شده با روش مورد استفاده، از نظر شاخص‌های اصلی کیفیت آب به حدی می‌رسد که می‌تواند جایگزین بخشی از برداشت آب‌های سطحی و زیرزمینی شود؛ موضوعی که در شرایط فعلی کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز افزود: اجرای این فرآیند در مقیاس‌های گسترده‌تر می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت بحران آب، کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و حمایت از توسعه پایدار صنعتی ایفا کند.

 

 

دهقان نیری در تشریح طرح پژوهشی «طراحی پلتفرم تشخیص آمبولی ریه بر پایه یادگیری عمیق با استفاده از تصاویر سی‌تی آنژیوگرافی ریه» که توسط دکتر سجاد شایسته، عضو هیات علمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز ارایه شده است، اظهار کرد: آمبولی ریه یکی از بیماری‌های مهم و بالقوه تهدیدکننده حیات است که در بسیاری از موارد در اثر ترومبوز ورید‌های عمقی ایجاد می‌شود.

 

وی ادامه داد: در این وضعیت، لخته‌های خونی از محل تشکیل خود جدا شده و پس از عبور از ورید اجوف تحتانی (ونا کاوا) و قلب راست، وارد شریان‌های ریوی شده و با ایجاد انسداد در مسیر جریان خون، می‌توانند باعث اختلال در اکسیژن‌رسانی به بدن و بروز عوارض جدی و حتی مرگ شوند.

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز افزود: تشخیص به‌موقع این بیماری نقش بسیار مهمی در کاهش مرگ‌ومیر و عوارض ناشی از آن دارد؛ روش‌های مختلفی برای تشخیص آمبولی ریه مورد استفاده قرار می‌گیرد که از جمله آنها می‌توان به سنجش D-dimer، اسکن ونتیلیشن ـ پرفیوژن ریه و آنژیوگرافی تهاجمی اشاره کرد.

 

وی بیان کرد: با این حال، در سال‌های اخیر سی‌تی آنژیوگرافی ریه به عنوان استاندارد طلایی در تشخیص این بیماری شناخته می‌شود و به طور گسترده در مراکز درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

دهقان نیری با بیان اینکه حجم بالای تصاویر پزشکی و حساسیت تشخیص در این حوزه می‌تواند کار پزشکان را با چالش‌هایی همراه کند، گفت: هدف از اجرای این طرح پژوهشی، طراحی و توسعه یک پلتفرم مبتنی بر هوش مصنوعی است که بتواند با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری عمیق و تحلیل تصاویر سی‌تی آنژیوگرافی ریه، به شناسایی دقیق و سریع لخته‌های خونی در عروق ریوی کمک کند.

وی توضیح داد: در این سامانه از مجموعه‌ای از تصاویر ثبت‌شده سی‌تی آنژیوگرافی استفاده می‌شود تا الگوریتم‌های هوش مصنوعی آموزش داده شوند و بتوانند آمبولی‌های ریوی را در اندازه‌ها و موقعیت‌های مختلف آناتومیکی شناسایی کنند؛ چنین سامانه‌ای می‌تواند به عنوان یک ابزار کمکی در کنار پزشکان و رادیولوژیست‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

به گفته وی، استفاده از فناوری هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر پزشکی می‌تواند به افزایش دقت تشخیص، کاهش احتمال خطای انسانی و تسریع روند بررسی تصاویر کمک کند. این موضوع به‌ویژه در مراکز درمانی پرمراجعه که حجم بالایی از تصاویر تشخیصی بررسی می‌شود، اهمیت زیادی دارد.

 

وی خاطرنشان کرد: این طرح در مرحله طراحی و توسعه الگوریتم و تحلیل داده‌های تصویری قرار دارد و در صورت دستیابی به نتایج مطلوب، می‌تواند در آینده به عنوان یک ابزار هوشمند کمکی در مراکز تشخیصی و بیمارستان‌ها مورد استفاده قرار گیرد و به تشخیص سریع‌تر آمبولی ریه و در نتیجه بهبود روند درمان بیماران کمک کند.

 

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز گفت: طرح پژوهشی «سنتز ماده مؤثره Evobrutinib؛ دارویی جدید در درمان بیماری MS» که توسط دکتر عاطفه حاجی‌آقابزرگی، عضو هیات علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی البرز ارایه شده است، از دیگر دستاورد‌ها به شمار می‌رود.

 

وی با اشاره به ماهیت بیماری‌ام‌اس اظهار کرد:‌ام‌اس (Multiple Sclerosis) یکی از بیماری‌های مزمن و خودایمنی سیستم عصبی مرکزی است که در آن سیستم ایمنی بدن به غلاف محافظ اعصاب حمله می‌کند و در نتیجه می‌تواند منجر به اختلال در انتقال پیام‌های عصبی، بروز مشکلات حرکتی، اختلالات بینایی و سایر علائم عصبی شود.

 

دهقان نیری با بیان اینکه دارو‌های متعددی برای کنترل این بیماری در حال توسعه هستند، افزود: در این طرح پژوهشی تمرکز اصلی بر سنتز ماده مؤثره داروی Evobrutinib بوده است؛ دارویی که به عنوان یکی از گزینه‌های نوین درمانی برای بیماران مبتلا به‌ام‌اس در مطالعات بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته است.

 

وی ادامه داد: در این پژوهش تلاش شده است فرآیند سنتز ماده مؤثره این دارو برای نخستین بار در داخل کشور طراحی و اجرا شود. دستیابی به دانش فنی تولید این ماده می‌تواند گامی مهم در مسیر توسعه دارو‌های نوین و کاهش وابستگی به واردات برخی دارو‌های تخصصی باشد.

 

به گفته وی، انجام چنین پژوهش‌هایی می‌تواند در آینده زمینه تولید داخلی دارو‌های جدید برای بیماران مبتلا به‌ام‌اس را فراهم کرده و به بهبود دسترسی بیماران به درمان‌های نوین کمک کند.

 

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز اضافه کرد: طرحی با عنوان تهیه یک فرآورده کم کالری از کاکائو با مغزی عناب و مویز و بررسی پایداری و ارزیابی حسی آن توسط دکتر محمد مهدی احمدیان عطاری عضو دیگر هیات علمی دانشکده دارو سازی دانشگاه علوم پزشکی البرز به نتیجه رسیده است.

 

وی با بیان اینکه در این تحقیق سعی شده فرآورده‌ای تولید شود که به عنوان میان وعده‌ی مناسب مورد استفاده قرار گیرد، ویژگی‌های این فرآورده را نداشتن اثرات زیان آور بر سلامتی، کمک به کنترل قند و چربی خون و همچنین طعم مناسب و دلپذیر آن دانست. این فرمول هم اکنون در حال گذراندن آزمون‌های حیوانی برای اثبات اثربخشی در دیابت و چربی خون می‌باشد.

 

به گفته وی عناب و مویز از جمله مواد غذایی غنی از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و فیبر‌های مفید هستند که می‌توانند در بهبود سلامت عمومی بدن مؤثر باشند. استفاده از این ترکیبات در یک فرآورده کم‌کالری می‌تواند به افرادی که در معرض ابتلا به دیابت، چربی خون بالا و اضافه‌وزن قرار دارند کمک کند تا میان‌وعده‌ای سالم‌تر و کنترل‌شده‌تر مصرف کنند.

 

دکتر دهقان نیری افزود: در این پژوهش علاوه بر طراحی فرمولاسیون محصول، پایداری فرآورده و ویژگی‌های حسی آن شامل طعم، بافت و میزان پذیرش مصرف‌کنندگان نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است تا محصول نهایی علاوه بر ویژگی‌های سلامت‌محور، از نظر طعم و کیفیت نیز مورد پسند مصرف‌کنندگان باشد این پژوهش می‌تواند در صورت موفقیت، به تولید یک میان‌وعده سالم و کاربردی برای عموم مردم، به‌ویژه افراد مبتلا به دیابت، دارای چربی خون بالا یا افرادی که به دنبال تغذیه سالم‌تر هستند، کمک کند.

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز در تشریح طرح پژوهشی دیگر گفت: طرحی با عنوان بررسی پایداری خمیردندان بر پایه عسل و مقایسه اثربخشی آن در کاهش پلاک دندانی با خمیردندان رایج ایرانی و خارجی توسط دکتر محدثه سرزعیم فارغ التحصیل رشته داروسازی دانشگاه علوم پزشکی البرز ارائه شده است.

 

وی ادامه داد: از شایع‌ترین بیماری‌های انسانی، پوسیدگی دندان و بیماری‌های پریودنتال می‌باشد که عامل اصلی ایجاد آن تجمع پلاک میکروبی می‌باشد. پلاک دندانی لایه فیلم نازک باکتری است که روی باقی مانده غذا روی دندان ایجاد شده و به مرور زمان می‌تواند سخت شده و مشکلات لثه و دندان ایجاد کند. عامل کلیدی در پلاک دندانی باکتری استرپتوکوکوس موتانس می‌باشد. مهم‌ترین اصل در پیشگیری از پوسیدگی دندان و بیماری‌های پریودنتال، کنترل پلاک می‌باشد. کنترل پلاک عبارت است از برداشت پلاک دندانی براساس یک برنامه منظم و پیشگیری از تجمع مجدد آن بر روی دندان‌ها و سطوح لثه‌ای مجاور که جهت انجام این امر از مسواک زدن به کمک خمیردندان بهره می‌بریم.

 

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی البرز افزود: از یک خمیردندان انتظار داریم که در از بین بردن پلاک دندانی موثر واقع شود، التهاب لثه را از بین ببرد، در رفع بوی بد دهان اثرگذار باشد، میکروارگانیسم‌های بیماری زا دهان و دندان را نابود کندو انقضا طولانی داشته باشد که در این زمینه در بین ترکیبات طبیعی؛ عسل ماده‌ای قابل توجه است؛ بنابراین پس از تهیه فرمولاسیون‌های متفاوت در ترکیب با عصاره پرسیکا، دارچین و دیگر مواد به فرمولاسیونی پایدار با قابلیت عملکرد به عنوان خمیردندان جدید بر پایه عسل دست یافتیم.

 

دهقان نیری گفت: آزمون‌های لازم آزمایشگاهی و بالینی بر روی این فرمولاسیون نهایی انجام گرفت و نتایج حاکی از آن بود که این فرمولاسیون اثر مهار رشد به اندازه آنتی بیوتیک متی سیلین بر باکتری استرپتوکوکوس موتانس دارد و بدون هیچ ماده نگه دارنده‌ای می‌تواند۲ سال تاریخ انقضا داشته باشد.

 

معاون دانشگاه علوم پزشکی البرز بیان کرد: مطالعه بالینی این خمیردندان بر روی داوطلبان متعدد و مقایسه اثر آن با خمیردندان ایرانی و خارجی حاکی از آن بود که خمیردندان بر پایه عسل در زمینه کنترل پلاک دندانی در حد خمیردندان خارجی و بهتر از خمیردندان ایرانی عمل می‌کند. در زمینه کنترل التهاب لثه، خمیردندان بر پایه عسل از هر دو خمیردندان ایرانی و خارجی عملکرد بهتری را نشان داد.