در مواجهه با خونریزی چه کنیم؟

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمدجواد مرادیان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز و دکترای تخصصی سلامت در بلایا و فوریت‌ها، با اشاره به اهمیت تشخیص شرایط مصدوم در مواجهه با حوادث، اظهار کرد: کنترل خونریزی یکی از اقدامات مهم کمک‌های اولیه است، اما پیش از هر اقدامی باید وضعیت عمومی فرد بررسی شود؛ چرا که در صورت وجود مشکلاتی مانند اختلال تنفس، انسداد راه هوایی یا اختلال در نبض و گردش خون، ممکن است انجام اقدامات احیا و کمک‌های مرتبط با راه هوایی در اولویت قرار گیرد.

وی افزود: در فردی که دچار خونریزی شده، اما مشکل مهمی در تنفس و گردش خون ندارد، نخستین و مهم‌ترین اقدام، وارد کردن فشار مستقیم بر محل خونریزی است. بهتر است برای این کار از گاز استریل یا پارچه تمیز استفاده شود و گاز یا پارچه مستقیماً روی محل زخم قرار گرفته و با فشار مناسب نگه داشته شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: فشار مستقیم باید به مدت چند دقیقه و به‌صورت مداوم انجام شود و نباید دست به‌طور مکرر از روی محل زخم برداشته یا میزان فشار کاهش داده شود، زیرا سیستم انعقادی بدن برای ایجاد لخته و کمک به کاهش یا توقف خونریزی به زمان نیاز دارد.

مرادیان با بیان اینکه در برخی آسیب‌ها باید احتمال شکستگی نیز در نظر گرفته شود، گفت: اگر محل خونریزی دچار ضربه شدید شده و علائمی مانند بیرون‌زدگی استخوان، تغییر شکل غیرطبیعی اندام، کج‌شدگی دست یا پا و یا سایر نشانه‌های احتمالی شکستگی وجود داشته باشد، باید از وارد کردن فشار نامناسب به محل آسیب‌دیده خودداری کرد و اقدامات لازم بر اساس آموزش‌های کمک‌های اولیه انجام شود.

وی افزود: اگر خونریزی با فشار مستقیم متوقف نشد، نباید گاز یا پارچه اولیه از روی زخم برداشته شود؛ بلکه می‌توان یک لایه گاز یا پارچه دیگر روی آن قرار داد و فشار را ادامه داد. همچنین می‌توان با استفاده از بانداژ مناسب، فشار مداوم بر محل زخم را حفظ کرد. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در صورتی که اندام دچار ضربه شدید نشده و احتمال شکستگی وجود نداشته باشد، می‌توان عضو آسیب‌دیده را بالاتر از سطح قلب نگه داشت تا به کنترل بهتر خونریزی کمک شود.

اقدام برای خونریزی‌های شدید

مرادیان درباره استفاده از تورنیکت نیز گفت: در شرایطی که خونریزی شدید و تهدیدکننده حیات بوده و در یکی از اندام‌ها مانند دست یا پا اتفاق افتاده است، افراد آموزش‌دیده می‌توانند از تورنیکت برای کنترل خونریزی استفاده کنند.

وی تاکید کرد: استفاده از تورنیکت نیازمند آموزش قبلی است و محل صحیح قرارگیری، میزان فشار و سایر اقدامات مرتبط باید به‌درستی انجام شود. این روش در شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرد که خونریزی بسیار شدید باشد و این نگرانی وجود داشته باشد که فرد تا رسیدن نیرو‌های اورژانس دچار شوک ناشی از خونریزی و عوارض خطرناک شود.

از خارج کردن اجسام خارجی از زخم خودداری کنید

این متخصص سلامت در بلایا و فوریت‌ها با اشاره به نحوه برخورد با اجسام خارجی فرو رفته در بدن، اظهار کرد: در صورتی که جسمی مانند میله، چاقو یا هر جسم خارجی دیگری در محل زخم باقی مانده باشد، افراد آموزش‌ندیده نباید اقدام به خارج کردن آن کنند.

وی افزود: بهتر است اطراف جسم خارجی با گاز یا پارچه تمیز به‌گونه‌ای پانسمان شود که جسم در محل خود ثابت بماند، حرکت نکند، بیشتر وارد بدن نشود و آسیب بیشتری ایجاد نکند.

مرادیان درباره زخم‌های سطحی نیز گفت: در صورتی که زخم سطحی باشد و خونریزی شدیدی وجود نداشته باشد، می‌توان برای خارج کردن ذرات ریز خاک، سنگ‌ریزه و آلودگی‌های سطحی، محل زخم را با محلول مناسب شست‌وشوی زخم به‌آرامی شست‌وشو داد تا ذرات خارجی از سطح زخم پاک شوند.

وی در پایان بر اهمیت آموزش عمومی کمک‌های اولیه تاکید کرد و گفت: آشنایی با اقدامات صحیح در مواجهه با خونریزی می‌تواند تا رسیدن نیرو‌های امدادی نقش مهمی در کاهش عوارض و حفظ جان مصدومان داشته باشد.